Glas-in-loodramen Emmaüskerk

Emmaüskerk, parkeerterrein aan het Potgieterplein 4

Materiaal Glas in Lood
Geplaatst 1981

In de Emmaüskerk bevinden zich drie monumentale glas-in-loodramen, ontworpen door Bert Grotjohann en gerealiseerd in 1981. Samen vormen zij één doorlopend kunstwerk van negen panelen, waarin licht, kleur en symboliek centraal staan.

De ramen verbeelden een samenhangend verhaal:

  • Links: de stenen tafelen met de Tien Geboden, als verwijzing naar de joodse traditie.
  • Midden: de Davidsster met de tekst ‘Morgenster, zoon van de dageraad’ (Jesaja 14:12), als symbool voor Christus.
  • Rechts: de hostie, teken van de eucharistie en het Allerheiligst Sacrament.

Doorlopende lijnen en kleurbanen verbinden de drie ramen en drukken de samenhang uit tussen Oude en Nieuwe Testament, doop en eucharistie. Het kunstwerk is uitgevoerd in oudhollands geblazen glas, verlijmd glas-op-glas, wat zorgt voor diepte en een levendig spel van licht.

De ramen vervangen een eerder, abstract raam uit 1967 dat technisch onvoldoende bleek. Met dit werk gaf Grotjohann de kerk een blijvend en betekenisvol kunstwerk dat tot op vandaag het interieur mede bepaalt.

Bert Grotjohann kunstmaker

Bert Grotjohann is een veelzijdig Nederlandse beeldend kunstenaar geboren in Rotterdam in 1939. Hij is actief als schilder, tekenaar, graficus, glaskunstenaar en beeldhouwer en heeft een lange, diverse carrière in de beeldende kunst opgebouwd.

Opleiding & achtergrond
Grotjohann volgde een grafische opleiding aan het Instituut voor Kunstnijverheids-Onderwijs en aan de Gerrit Rietveld Academie. Hij werkte als grafisch ontwerper (o.a. bij Ahrend) en ontwikkelde zich sterk op het gebied van glaswerk bij het Glasatelier van Tetterode.

Karakter van zijn werk
Zijn oeuvre is moeilijk in één stijl te vangen – het toont zowel abstractie als figuratie, met een sterke grafische inslag en een persoonlijke vormtaal. Hij werkt met olie, aquarel, potlood, etsen, litho’s en experimenteert met technieken als glas-fusing. Grotjohann maakt ook monumentale opdrachten, zoals wandreliëfs en glas-in-loodramen voor publieke en religieuze gebouwen.

In zijn glasobjecten creëert hij lagen van kleur en vorm die bijna als “glas-aquarellen” ogen – verrassend in diepte en compositie.

Bij de ingebruikname van de kerk in 1966 waren de ramen nog uitgevoerd in gewoon wit glas. Financiële middelen voor een kunsttoepassing ontbraken.

In 1967 kon, dankzij een speciaal fonds gevormd uit giften van parochianen, lokale bedrijven en externe instanties, alsnog een raam worden geplaatst. Dit raam was ontworpen door Pieter van Velzen, en had een abstract karakter zonder concrete voorstelling. Het werd door pastoor Hermans speels omschreven met de woorden:
“Als de preek vervelend is, houdt het spel van dit raam u nog bezig.”

Al snel bleek echter dat de technische kwaliteit van dit raam onvoldoende was. Reparaties volgden elkaar op en tegen het einde van de jaren zeventig was vervanging onvermijdelijk.

Tweede fase: vervanging en nieuw ontwerp (1981)

Door beperkte financiële mogelijkheden leek vervanging eerder onhaalbaar. Een doorbraak kwam via de Amsterdamse regeling voor beeldende kunstenaars (BKR), waardoor met een relatief geringe eigen bijdrage een nieuw kunstwerk gerealiseerd kon worden.

Met instemming van architect G.H.L. Koene en de parochievergadering werd opdracht verleend aan Bert Grotjohann, die erin slaagde een volledig nieuw en inhoudelijk rijk raam te ontwerpen.
Het werk werd op 7 november 1981 officieel overgedragen.

Techniek
Grotjohann gebruikte de techniek van oudhollands geblazen glas, dat glas-op-glas werd verlijmd. Dit zorgt voor diepte, gelaagdheid en een levendig lichtspel.

Waar staat het?

In de Emmaüskerk, Potgieterplein 4 Uithoorn.

De ramen zijn van binnenuit alleen te bezichtigen zijn als de kerk geopend is en er geen viering is.

MEER KUNSTOBJECTEN

Kunstmaker: Corien van de Ven

Ontwerper: J. Kramer

Kunstmaker: Jorine Rooijmans-de Kruyff van Dorssen

Kunstmaker: Rob Cerneüs

Kunstmaker: Frans van Seumeren

Kunstmaker: Tineke Slingerland-Nusink

Kunstmaker: Ella van de Ven

Kunstmaker: Ek van Zanten