Foto: Jan Maassen Fotografie
Tekst: Stichting Oud Uithoorn/De Kwakel

Gemaal Het Zandpad

Amsteldijk-Zuid 7, Uithoorn
Gemeentelijk monument

In 1927 tekende architect B. van Rinsum uit Wilnis het ontwerp voor het huidige gemaal Het Zandpad en in 1950 een bergplaats bij dit pand. Er kwam een machinekamer met dieselmotor om het waterpeil in de polder te regelen. Voortaan was men niet meer afhankelijk van de wind.

Sinds 1635 stond er een watermolen op deze plek die het water op de Amstel uitsloeg. De molen kreeg voor het laatst in 1863 nog een grote opknapbeurt. Het Zandpad was een achtkantige rietgedekte bovenkruier, grijs-groen geschilderd met gele kozijnen. Op het bord stond trots: ‘Het Zandpad – anno 1635-1851’. Het laatste jaartal stond er vanwege de renovatie die toen uitgevoerd werd.

In de negentiende eeuw draaiden diverse leden van de familie Van Grieken de molen tot omstreeks 1925. In de zomer bivakkeerde de familie in het ernaast gelegen zomerhuis, waar meer ruimte was voor het gezin dan in de molen. In november 1926 tekenden een aantal ingelanden (grondbezitters) bezwaar aan tegen de plannen van een ‘eigengereid’ bestuur om de twee windmolens (Vrouwenakker en Het Zandpad) te vervangen door motorische bemaling. Verdwijnen van de molens betekende schade aan de natuur en het landelijke aspect van Uithoorn, een moderne argumentatie. Bovendien zou men Het Zandpad prima kunnen voorzien van elektrische reserveaandrijving conform het advies van de Vereeniging Hollandsche Molen, aldus de bezwaarmakers.

In 1929 werd de molen dan toch afgebroken. Jacobus Verhoek was voorzitter van het Uithoornse Polderbestuur; hij was getrouwd met Maria van Grieken (dochter van Thomas van Grieken die de Vrouwenakkerse molen draaide). Toen Ko Verhoek in 1954 afscheid nam van het bestuur werd het bord Het Zandpad vervangen door Verhoek. Omstreeks 2007 werd de oorspronkelijke naam weer op de gevel geplaatst. Midden jaren tachtig kwam er vanwege de geluidsoverlast een elektrisch aangedreven motor. In 1991 kwam verderop aan de Amsteldijk-Zuid een vervangend gemaal.

MEER MONUMENTEN

De boerderij ligt aan de Kleine Drecht en langs het erf liep de Reigers- of Grietjesvaart. Deze eindigde na de…

In 1851 legde Marten Pieter Vlaming Kiebert (1833-1884) de eerste steen van dit pand. Vlaming Kiebert was wethouder van Uithoorn…

Hoewel het stationsgebouw al in 1911 gereed kwam duurde het nog tot 1915 alvorens Uithoorn werd aangesloten op het spoorwegnet.

Sinds de aanleg van de Noord-Zuidroute in 1988 ligt het boerenbedrijf optisch niet meer aan de Drechtdijk die in 1884…

In mei 1879 werd op enige afstand van de oude school uit 1849 (nu Boterdijk 211), begonnen met de bouw…

Het herenhuis uit 1915 opgetrokken in de stijl van de Art Nouveau en bekend als doktershuis, stond in de vroegere…

Thamerlaan 17 grijpt terug op een zeer vroeg woningtype.

ALLE MONUMENTEN